Steeds meer huurders rijden met een elektrische fiets (e-bike). In sommige bergingen staan er soms meerdere. Sommigen huurders hebben een scootmobiel nodig om zich te kunnen verplaatsen. Ook de auto is vaak elektrisch aangedreven.
De e-bikes worden bijna altijd geladen in de berging, schuur of garage. Een scootmobiel kan bij een flat of appartement ook ergens anders worden geladen. Kan dat zomaar overal? En hoe zit het met het laden van een auto? Gebruik je een openbare laadpaal of heb je zelf een eigen autolaadstation (wallbox)?
Laden van je e-bike of scootmobiel
Bij e-bikes en scootmobielen is het brandrisico een belangrijk aanvullend aandachtspunt. Het gaat meestal om lithium-ionaccu’s. Bij een defecte, beschadigde of verkeerd geladen accu kan een zogenoemde thermal runaway ontstaan: de accu raakt thermisch instabiel en kan zeer snel branden. Daarbij kunnen zeer hete vlammen, brandbare en giftige gassen en zelfs explosiegevaar ontstaan.
Risico’s bij laden van e-bikes en scootmobielen
Belangrijk zijn vooral:
- Beschadigde accu’s: bijvoorbeeld na een val of botsing. Een beschadiging hoeft aan de buitenkant niet zichtbaar te zijn.
- Niet-originele of ongeschikte laders.
- Beschadigde laadkabels of stekkers.
- Oververhitting van accu of lader.
- Laden op een slechte of overbelaste wandcontactdoos.
- Laden onder ongunstige temperatuuromstandigheden. Het NIPV adviseert voor e-bike- en scooteraccu’s een omgevingstemperatuur van 0–45 °C tijdens het laden.
- Een accu die tijdens het laden onbeheerd blijft.
- Meerdere accu’s tegelijk opladen in een kleine ruimte.
Een belangrijk verschil met een gewone elektrische installatie is dat bij een lithium-ionaccu een brand in de accu zelf kan ontstaan. Een automaat of aardlekschakelaar in de groepenkast kan een elektrisch defect in de elektrische installatie van de woning beveiligen, maar niet de accu zelf.
Ventilatie
Goede ventilatie is zeker wenselijk, vooral omdat bij een batterijbrand toxische en brandbare gassen kunnen vrijkomen. Ventilatie is geen garantie dat een batterijbrand veilig blijft. Het belangrijkste is dat een laadruimte zodanig wordt ingericht dat een eventuele brand zo min mogelijk gevolgen heeft voor bewoners en vluchtroutes. Laden in een berging is beter is dan laden in de woning, mits de laadvoorziening veilig is uitgevoerd.
Is een rookmelder nuttig?
Ja, absoluut.
Het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) adviseert specifiek om bij een scootmobiel die in een aparte ruimte in de woning staat een rookmelder in die ruimte te plaatsen.
Geen laadruimte voor e-bikes en scootmobielen zonder passende rookdetectie. Vooral bij scootmobielen in seniorencomplexen.
Laden van elektrische auto’s
Bij thuisladen zijn er verschillende risiconiveaus, afhankelijk van de manier waarop de auto wordt aangesloten én waar de auto staat. Vooral de combinatie van hoge stroom, langdurige belasting, verlengkabels en een openbare ruimte verdient aandacht.
Laden via een vast laadstation
Een vast laadstation (wallbox) op een eigen groep in de groepenkast is in het algemeen de veiligste oplossing. Het plaatsen van een wallbox mag alleen gebeuren na schriftelijke toestemming vooraf door Fien Wonen. Je vult daarvoor een ZAV-formulier in (Zelf Aangebrachte Voorziening). De wallbox wordt nooit eigendom van Fien Wonen, ook niet als je de woning verlaat, en wordt op jouw kosten aangesloten door een erkend elektrisch installateur.
De belangrijkste risico’s zijn:
- Overbelasting van de elektrische installatie als de groep, bekabeling of beveiliging niet geschikt is voor de laadstroom.
- Slechte of onjuiste aansluitingen in de groepenkast kunnen bij langdurige hoge belasting warm worden.
- Aardlekbeveiliging moet passend zijn voor het gebruikte laadstation en voertuig.
- Bij een laadstation met bijvoorbeeld 3-fasen 16 A wordt langdurig ongeveer 11 kW gevraagd. Dat is een heel andere belasting dan een kortdurend gebruik van een huishoudelijk apparaat.
- Bij oudere installaties kan de kwaliteit en dimensionering van bedrading, verbindingen en beveiligingen een aandachtspunt zijn.
- Bij een storing in de laadapparatuur kan een gevaarlijke aanraakspanning ontstaan als de beschermingsmaatregelen niet correct functioneren.
Conclusie: een correct geïnstalleerde wallbox met passende beveiligingen is vanuit elektrisch veiligheidsoogpunt de voorkeursoplossing.
Laden met de meegeleverde mobiele laadadapter
De situatie lijkt eenvoudig: stekker in het stopcontact en laden maar. Maar juist hier ontstaan extra risico’s. Een elektrische auto kan gedurende vele uren continu een aanzienlijke stroom afnemen. Bij bijvoorbeeld 10 A is dat circa 2,3 kW. Een gewoon stopcontact kan dat elektrisch gezien wel leveren, maar het is niet altijd geschikt voor een dergelijke langdurige continue belasting.
Risico’s zijn onder andere:
- slecht contact tussen stekker en wandcontactdoos;
- verouderde of versleten wandcontactdoos;
- onvoldoende vastzittende aansluitingen;
- overgangsweerstand;
- plaatselijke warmteontwikkeling;
- smelten/vervormen van de wandcontactdoos;
- uiteindelijk brandgevaar.
Een belangrijk punt is dat een beveiligingsautomaat niet noodzakelijk ingrijpt bij een slechte verbinding. Een overgangsweerstand kan namelijk lokaal een zeer hete plek veroorzaken terwijl de totale stroom nog onder de nominale waarde van de automaat blijft.
Het extra risico van een verlengkabel
De fabrikant levert de laadadapter doorgaans bedoeld voor aansluiting op een geschikt stopcontact / wandcontactdoos. Een verlengkabel ertussen kan extra risico’s veroorzaken. Elke extra verbinding is een mogelijke overgangsweerstand.
Daar komen nog bij:
- kabelhaspel die niet volledig is afgerold;
- te kleine aderdoorsnede;
- slechte kwaliteit stekker/contactdoos;
- beschadigde kabel;
- kabelverbindingen die buiten liggen;
- kabels die onder een deur, raam of garagepoort liggen;
- mechanische beschadiging door auto’s, fietsen of voetgangers.
Een kabelhaspel moet bij hoge continue belasting bovendien volledig afgerold zijn om oververhitting te voorkomen.
Een gewone goedkope verlengkabel kan je beter niet als permanente oplossing voor EV-laden gebruiken.
Laden met een autolaadstation of wallbox
De auto staat op de eigen oprit
Dit is de meest veilige situatie. De wallbox is aangesloten op een aparte groep in de meterkast.
De auto staat langs het trottoir op de openbare weg
Hier komen nieuwe risico’s bij die bij laden op de eigen oprit niet of nauwelijks bestaan. Zoals struikelgevaar. Een voetganger kan over de kabel vallen.
Vooral: ouderen; slechtzienden; mensen met een rollator; mensen met een kinderwagen; fietsers die het trottoir kruisen kunnen hierdoor gevaar lopen.
Als de laadkabel over het trottoir loopt heb je toestemming nodig van de gemeente die extra veiligheidsmaatregelen kan eisen of nemen. Zoals het aanleggen van route speciale tabelgoottegels waar de laadkabel veilig ingelegd kan worden.
Naschrift HBZ
HBZ is een huurdersorganisatie. Wij zijn ook huurders en wij werken niet bij Fien Wonen. Met deze pagina proberen wij je uitsluitend te informeren over de veiligheidsrisico’s. Leo Smit (HBZ) is van beroep veiligheidsdocent en inspecteur. Vandaar de deskundigheid en bekendheid met de materie. In de vakbladen wordt regelmatig gewaarschuwd voor de vaak ernstige gevolgen van ondeskundig geknutsel aan groepenkasten. En deze kennis wil hij met je delen. Meer niet.
Huurders Belang Zederik 